10 Οκτωβρίου 2026 / Lefteris Iliadis / SomniusX
CrossInk-Indic
10 Οκτωβρίου 2026
Το CrossInk-Indic είναι το CrossInk, το ανοιχτό firmware (άδεια MIT) για τις μικρές συσκευές ανάγνωσης e-ink της Xteink, με τα χίντι ενσωματωμένα. Το περνάς, και τα βιβλία και το μενού στα χίντι απλώς δουλεύουν, χωρίς τίποτα να αντιγράψεις στην κάρτα SD. Τρέχει σε κάθε μοντέλο που υποστηρίζει το CrossInk: X3, X4, X4 Pro, X4 Classic και το Sticky της Seeed.

Η ίδια σελίδα δοκιμής στα χίντι: αριστερά το επίσημο CrossInk 1.6.0, δεξιά το CrossInk-Indic.
Τι προσθέτει
- Shaping. Τα χίντι δεν είναι μόνο γράμματα: τα σύμφωνα ενώνονται σε συμπλέγματα (क्ष, त्र, ज्ञ), ένα र πάνω από το επόμενο γράμμα γίνεται reph (धर्म), το σημάδι ि πηγαίνει μπροστά από το σύμφωνό του (कि), και τα nukta και chandrabindu κάθονται εκεί που τα βάζει η γραμματοσειρά. Όλα έρχονται από τους πίνακες OpenType της ίδιας της γραμματοσειράς, μέσα από τον shaper που έγραψε ο @ssafayet για το CrossPoint (#3787) και που μετέφερα στο CrossInk.
- Devanagari ενσωματωμένα. Η Noto Sans Devanagari, κανονικά και έντονα, σε κάθε μέγεθος ανάγνωσης, κοινή για τη Bitter και τη Lexend Deca, και στις γραμματοσειρές μενού των 8, 10 και 12 pt. Οι πίνακες διάταξης διαβάζονται απευθείας από τη μνήμη flash, οπότε το shaping κοστίζει λίγα μόνο KB RAM, και στα X3/X4.
- Μενού στα χίντι. Και τα 845 κείμενα, στο Settings > System > Device > Language > हिन्दी.
- Τίτλοι στα χίντι παντού. Αρχική οθόνη, λίστα αρχείων, περιεχόμενα και γραμμή κατάστασης.
Οθόνες


Από τον εξομοιωτή του CrossInk: το पंच परमेश्वर του Premchand στις οθόνες του X4 Pro και του X3, και μετά η αρχική οθόνη, οι ρυθμίσεις και η Μεταφορά αρχείων στα χίντι.
Τα στάδια
- Μετά τα ελληνικά, τα αιτήματα για χίντι. Τα χίντι θέλουν κάτι παραπάνω από γράμματα: χωρίς shaping, τα συμπλέγματα διαλύονται σε γράμματα με ορατό virama (क्ष).
- 1 Οκτωβρίου 2026: v1.6.0-hindi-reading. Ο shaper του CrossPoint #3787 μεταφερμένος στο CrossInk, και δύο οικογένειες γραμματοσειρών για την κάρτα SD, «Bitter Hindi» και «Lexend Hindi», με λατινικά που ταιριάζουν. Μενού στα αγγλικά.
- 1 Οκτωβρίου: v1.6.0-hindi. Το μενού στα χίντι, με τις γραμματοσειρές της κάρτας SD.
- 1 Οκτωβρίου: v1.6.0-indic.1. Δικό του αποθετήριο, με τα Devanagari μέσα στο firmware: χωρίς γραμματοσειρές στην κάρτα SD, με μενού που μένει στα χίντι παντού, και τις άλλες 27 γλώσσες μενού έξω για να βρεθεί χώρος.
- 2 Οκτωβρίου: v1.6.0-hindi.2. Η διατύπωση στα χίντι διορθωμένη δύο φορές: δύο τυφλές αντίστροφες μεταφράσεις (χωρίς να βλέπουν το αγγλικό) και έλεγχος με τα χίντι του Android και του KOReader.
- 10 Οκτωβρίου: δημόσιο. Το αποθετήριο και οι τέσσερις εκδόσεις ανοιχτά σε όλους.
- Επόμενο: v1.6.0-indic.2. Δώδεκα γλώσσες ακόμη, η καθεμία με το αλφάβητό της μέσα στο firmware. Σε δοκιμές τώρα.
Εγκατάσταση
Κατέβασε το αρχείο για τη συσκευή σου από την έκδοση v1.6.0-indic.1 και βάλ’ το οπουδήποτε στην κάρτα SD:
Συσκευή Αρχείο Xteink X3 / X4 firmware-x3-x4-v1.6.0-indic.1.binXteink X4 Pro firmware-x4-pro-v1.6.0-indic.1.binXteink X4 Classic firmware-x4-classic-v1.6.0-indic.1.binSeeed Sticky firmware-sticky-v1.6.0-indic.1.binSettings > System > SD Card Firmware Update, και διάλεξε το αρχείο.
Settings > System > Device > Language > हिन्दी.
Πριν γράψει οτιδήποτε, ο updater ελέγχει το chip, την ετικέτα της πλακέτας, το checksum και το SHA-256, και γράφει στη δεύτερη θέση, οπότε ένα αρχείο για άλλο μοντέλο απορρίπτεται αντί να περαστεί. Αν η συσκευή είναι ακόμη στο εργοστασιακό firmware της Xteink, πέρασε πρώτα το επίσημο CrossInk από τα flash tools. Για να γυρίσεις πίσω, περνάς το επίσημο CrossInk με τον ίδιο τρόπο. Τα βιβλία που είχες ήδη ανοίξει στήνονται ξανά μία φορά.
Πώς δουλεύει
Shaping σε ένα μικρό chip
Τα X3 και X4 έχουν ESP32-C3: 400 KB RAM και καθόλου PSRAM. Η Noto Sans Devanagari έχει 845 glyphs, τα 564 χωρίς δικό τους χαρακτήρα (συμπλέγματα, μισά γράμματα, reph, παραλλαγές φωνηέντων), που προκύπτουν μέσα από 13 χαρακτηριστικά αντικατάστασης και 4 τοποθέτησης. Ο shaper διαβάζει τους πίνακες OpenType της γραμματοσειράς, οπότε η γραμματοσειρά αποφασίζει πώς φαίνεται κάθε συλλαβή, όπως κάνει το HarfBuzz σε ένα κινητό. Κάθε λέξη περνά από shaping μία φορά, όταν στήνεται το κεφάλαιο, και αποθηκεύεται με τη σελίδα, οπότε το γύρισμα σελίδας δεν ξανακάνει shaping.
Οι πίνακες ζουν σε μια γραμματοσειρά διάταξης μέσα στο firmware και διαβάζονται επί τόπου από τη flash, οπότε δεν πιάνουν RAM.
Δοκιμές
- Σε σύγκριση με το HarfBuzz. Τεστ στον υπολογιστή συγκρίνουν τις ενσωματωμένες γραμματοσειρές με το HarfBuzz glyph προς glyph.
- Σε εξομοιωμένο X3/X4. Το QEMU της Espressif τρέχει τον πραγματικό κώδικα shaping σε ESP32-C3, με τον πίνακα κατατμήσεων του CrossInk και χωρίς PSRAM. Οι λέξεις ταιριάζουν με το HarfBuzz κι εκεί, κάθε bitmap φορτώνει, και η ελεύθερη RAM μένει πάνω από 266 KB.
- Στον εξομοιωτή, σε κάθε προφίλ συσκευής: βιβλία στα χίντι και στις δύο γραμματοσειρές στα 10–16 pt, έντονα και πλάγια, κάθε καρτέλα ρυθμίσεων, το μενού ανάγνωσης, η λίστα αρχείων, η αρχική οθόνη και η Μεταφορά αρχείων. Οι αγγλικές σελίδες βγαίνουν pixel προς pixel ίδιες με το επίσημο firmware.
Όχι ακόμη στη δική μου πραγματική συσκευή, γι’ αυτό οι εκδόσεις είναι σημειωμένες ως δοκιμαστικές.
Μέγεθος
| Συσκευή | Επίσημο 1.6.0 | CrossInk-Indic |
|---|---|---|
| X3/X4 | 6,105,600 | 6,264,848 |
| X4 Pro | 6,072,544 | 6,224,144 |
| X4 Classic | 5,906,384 | 6,056,720 |
| Sticky | 5,981,856 | 6,131,472 |
Σε bytes. Η κατάτμηση της εφαρμογής είναι 6,553,600 bytes. Οι γραμματοσειρές, ο shaper και τα κείμενα στα χίντι χωρούν επειδή οι άλλες 27 γλώσσες μενού μένουν έξω· τα αγγλικά και τα χίντι μένουν.
Οι γραμματοσειρές της κάρτας SD δουλεύουν ακόμη
Αν προτιμάς να διαβάζεις χίντι με πατούρες, οι «Bitter Hindi» (Bitter με Noto Serif Devanagari) και «Lexend Hindi» είναι στην έκδοση ως zip για τον φάκελο /.fonts. Δουλεύει και κάθε .cpfont φτιαγμένο με δεδομένα shaping.
Κατάσταση
Δοκιμαστική έκδοση, δωρεάν και ανοιχτή. Το μενού στα χίντι μεταφράστηκε με βοήθεια μηχανής και ελέγχθηκε προσεκτικά, αλλά διορθώσεις από φυσικό ομιλητή είναι πολύ ευπρόσδεκτες. Προς το παρόν οι ενημερώσεις γίνονται από την κάρτα SD: κατεβάζεις το αρχείο της επόμενης έκδοσης και το περνάς με τον ίδιο τρόπο.
Πηγές
- Το CrossInk-Indic στο GitHub
- Οι εκδόσεις
- CrossInk από την @uxjulia
- CrossPoint Reader και ο shaper στο #3787 από τον @ssafayet
- Οι γραμματοσειρές Noto, με άδεια SIL Open Font License
Η γλώσσα σου στη σειρά;
Δώδεκα ινδικές γλώσσες ακόμη είναι σε δοκιμές για την επόμενη έκδοση. Αν η γλώσσα σου λείπει τελείως από το CrossInk, αναλαμβάνω παραγγελίες: λεπτομέρειες στη σελίδα για τις γλώσσες.